اظهارات اخیر جنابعالی درباره اعتراضات بازار تهران، که گفتهاید: “واقعاً از نظر امکانات و کالا الان هیچ مشکلی نداریم و فقط این القائات روانی است؛ امیدوارم مردم و بازار همراهی کنند؛ قطعا آرامش برقرار خواهد شد” و ریشه نوسانات را عمدتاً به «القائات روانی» و «فضای عملیات دشمن» نسبت میدهید، بیش از آنکه آرامشآفرین باشد، این پرسش جدی را پیش میکشد که سهم سیاستگذاری و مسئولیت حاکمیتی دقیقاً کجای این روایت ایستاده است؟
وقتی بازاری که نبض معیشت مردم را در دست دارد، دچار تلاطم میشود، سادهترین روایت این است که بگوییم «کالا هست، مشکل نیست، مردم تحت تأثیر القائات قرار نگیرند». اما بازار، موجودی سادهلوح نیست که با چند جملهی اطمینانبخش آرام شود. بازار به نشانههای واقعی واکنش نشان میدهد؛ به ثبات مقررات، پیشبینیپذیری تصمیمها، شفافیت سیاست ارزی، و قابل اتکا بودن وعدهها.
اگر واقعاً «هیچ مشکلی از نظر کالا و امکانات وجود ندارد»، پرسش بدیهی این است:
پس چرا کسبه، که ریسک را با پوست و استخوان لمس میکنند، حاضر نیستند با آرامش معامله کنند؟ چرا سرمایه به جای تولید، به سمت احتیاط و توقف میرود؟ چرا قیمتها نه با شایعه، که با دستورالعملها، بخشنامههای متغیر و سیگنالهای متناقض بالا و پایین میشوند؟
ارجاع مداوم اعتراض اقتصادی به «عملیات روانی دشمن»، اگرچه ممکن است بخشی از واقعیت را توضیح دهد، اما وقتی به روایت غالب تبدیل میشود، ناخواسته دو پیام خطرناک مخابره میکند:
اول اینکه مردم و بازاریان، نه کنشگران عقلانی، بلکه تودهای هیجانزده و فریبخورده فرض میشوند؛
و دوم اینکه مسئولیت ساختاری دولت در شکلگیری این بیثباتیها، به حاشیه رانده میشود.
بازار از مردم جدا نیست. بازار همان مردماند که تصمیمهایشان بر پایه تجربههای تلخ گذشته شکل گرفته است. تجربههایی از وعدههای کنترل، از تأکیدهای مکرر بر «بهزودی آرام میشود»، و از سیاستهایی که گاه صبح اعلام و عصر اصلاح یا تکذیب شدهاند. در چنین فضایی، توصیه به «صبر و تحمل» بدون ارائه نقشه راه روشن و قابل راستیآزمایی، بیشتر شبیه تعلیق مسئله است تا حل آن.
آقای علیاکبر پورجمشیدیان؛
امنیت فقط با حضور انتظامی یا دعوت به آرامش لفظی برقرار نمیشود. امنیت اقتصادی، محصول اعتماد است؛ و اعتماد، نه با هشدار درباره دشمن، بلکه با پذیرش خطا، اصلاح سیاست و شفافگویی صادقانه ساخته میشود.
اگر قرار است مردم «تحت تأثیر القائات قرار نگیرند»، ابتدا باید این اطمینان را پیدا کنند که تصمیمهای اقتصادی کشور نیز تحت تأثیر آزمون و خطا، مصلحتسنجیهای کوتاهمدت و انکار واقعیتهای بازار قرار ندارد.
آرامش، نتیجه سیاست درست است؛ نه پیششرط آن.
بدون نظر! اولین نفر باشید