در پی اعتراضات و گلایههای اخیر نسبت به نوسانات بازار ارز و اثر آن بر معیشت عمومی، پایگاه خبری «اصل مردم» با حضور در مجلس شورای اسلامی، گفتوگوی اختصاصیای با دکتر عباس گودرزی، عضو هیئترئیسه مجلس انجام داد؛ گفتوگویی که محور آن، بررسی ریشههای نوسانات ارزی، نسبت حکمرانی با پاسخگویی، و راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدت برای کاهش فشار اقتصادی بر مردم بود.
تفکیک «اعتراض مردم» از «سوءاستفادهگران»
گودرزی در آغاز، با اشاره به اعتراضات اخیر، بر ضرورت تفکیک میان گلایهها و مطالبات بهحق مردم و رفتار گروههایی تأکید کرد که بهزعم او بهدنبال بهرهبرداری سیاسی و امنیتی از فضای اعتراض هستند. در عین حال، او تصریح کرد که اصل گلایه مردم نسبت به وضعیت اقتصادی و نوسانات ارز «درست» است و مسئولان باید «رو راست» و صریح با مردم سخن بگویند تا فهم مشترکی از شرایط شکل بگیرد.
«به اندازه تقاضا ارز نداریم»؛ نقد سیاستگذاری ارزی و ذینفعان افزایش نرخ
عضو هیئترئیسه مجلس با طرح یک گزاره کلیدی درباره بازار ارز گفت: به میزانی که تقاضا وجود دارد، ارز برای عرضه وجود ندارد. او در ادامه افزود سیاستهای ارزی نیز با اشکالات جدی مواجه است و در کنار آن، «گستره ذینفعان» در اقتصاد بهگونهای شده که افزایش نرخ ارز برای برخی بازیگران اقتصادی خوشایند است؛ وضعیتی که به اعتقاد او ساختار انگیزشیِ غلط تولید میکند و مسیر اصلاح را دشوارتر میسازد.
انتقاد تند از فروش سکه و «حراج ذخایر راهبردی»
در بخش دیگری از گفتوگو، گودرزی به سیاستهای مبتنی بر عرضه گسترده سکه انتقاد کرد و گفت اگر هدف از فروش سکه جمعآوری نقدینگی است، این سازوکار عملاً جامعه را به گره خوردن با افزایش قیمتها سوق میدهد و باعث میشود حتی برخی از مردم نیز از گرانی سکه احساس منفعت کنند؛ وضعیتی که به نظر او «اشتباه» است و نباید ذخایر راهبردی کشور به این شکل وارد بازیهای کوتاهمدت شود.
ارز ۲۸,۵۰۰؛ «نقض غرض»، رانت و تضعیف انگیزه بازگشت ارز
یکی از محورهای اصلی گفتوگو، نقد سیاست ارز ترجیحی ۲۸,۵۰۰ بود. گودرزی با اشاره به اینکه هدف این سیاست، ارزان رسیدن کالای اساسی و دارو به مردم بوده، گفت در عمل شاهد نقض هدف هستیم و چندنرخی شدن ارز مسیر رانت، فساد، صفهای طولانی و بازارهای غیررسمی را هموار کرده است.
او همچنین تأکید کرد این سازوکار باعث میشود صادرکننده برای بازگرداندن ارز حاصل از صادرات انگیزه کافی نداشته باشد و به جای آن، راههای جایگزین سودآورتر را انتخاب کند.
نسخه پیشنهادی: تکنرخی شدن ارز و انتقال حمایت به «انتهای زنجیره»
گودرزی راهکار اصلی خروج از وضعیت چندنرخی را حرکت به سمت تکنرخی شدن ارز عنوان کرد و گفت اگر قرار است حمایتی انجام شود باید بهجای سرِ زنجیره (تخصیص به واردکننده یا حلقههای میانی)، به انتهای زنجیره منتقل شود تا اثر آن مستقیم روی سفره مردم بنشیند.
او با اشاره به یارانههای کلان در برخی حوزهها، از هدررفت و انحراف منابع گفت و تأکید کرد دولت باید مقید شود که سیاست حمایتی واقعاً به هدف اصابت کند.
«هزینه تصمیمات غلط پایین است»؛ مطالبه نظارت مؤثر و بدون تعارف
در بخش بعدی گفتوگو، میزبان با طرح این گزاره که هزینه تصمیمات اشتباه در حکمرانی ایران پایین است، از گودرزی درباره این پاشنهآشیل پرسید. عضو هیئترئیسه مجلس در پاسخ، این مسئله را «صددرصد» تأیید کرد و گفت حکمرانی با تعارف ممکن نیست و بخشی از مشکلات ریشه در عدم نظارت مؤثر، بهموقع و بیملاحظه دارد.
او به «ترک فعل» اشاره کرد و گفت هر فرد یا مدیر باید هزینه تصمیمات و سیاستهای خود را بپردازد و فضای فرافکنی نباید اجازه دهد مسئولیتها گم شود.
استیضاح، انتصابات و فشار افکار عمومی
در ادامه، موضوع بازگشت برخی چهرهها به مسئولیت پس از استیضاح نیز مطرح شد. میزبان برنامه تأکید کرد که افکار عمومی در چنین مواردی انتظار «پیوست توجیهی منطقی و کارشناسی» دارد. گودرزی ضمن دفاع از رویکرد کلی مجلس، گفت مجلس دنبال مقصرسازی نیست و در شرایط امروز حتی بار مسئولیتهایی را که متوجه آن نیست نیز به دوش میکشد تا کشور وارد وضعیت بدتر نشود؛ اما هشدار داد نباید از صبر و همراهی مجلس سوءاستفاده شود.
بودجه؛ محور کوتاهمدت برای مهار بحران
در پاسخ به پرسش درباره برنامه عملیاتی کوتاهمدت، گودرزی بودجه را «مهمترین دستور کار مشترک دولت و مجلس» دانست و گفت مجلس جلسات فشردهای برای اصلاح ایرادات بودجه برگزار میکند؛ از تسعیر نرخ ارز تا افزایش حقوق، مالیاتها، تأمین کالای اساسی و جلوگیری از سیاستهای تورمزا.
او تصریح کرد مجلس برای رسیدگی به لوایح ضروری دولت آماده کار چندشیفت است و در عین حال تأکید کرد دولت اختیارات کافی دارد و باید کار اجرایی را با انسجام پیش ببرد.
جمعبندی: «اعتراض را باید شنید؛ اما دشمن دلسوز نیست»
در پایان، گودرزی ضمن تأکید بر شنیدن صدای مردم، از لزوم مراقبت در برابر تحریک بیرونی گفت و در عین حال تأکید کرد مسیر حل مشکلات اقتصادی باید با تصمیمات دقیق، سیاستهای شفاف، حمایت هدفمند و پاسخگویی روشن دنبال شود.
بدون نظر! اولین نفر باشید